KIBRIS TÜRK HALKI VE ÖRGÜTLERİ AYAĞA KALKMALIDIR

Göreve geldiği 2009 Nisan genel seçimlerinden beri, halkımıza yazılı ve sözlü olarak verdiği
tüm sözlerin tersini yapan Ulusal Birlik Partisi Hükümeti (UBP) son olarak Kıbrıs Türk
Elektrik Kurumu (KIB-TEK)’nun özelleştirilmeyeceğini daha birkaç gün önce Elektrik
Mühendisleri Odası (EMO)’nın düzenlediği sempozyumda dile getiren enerjiden sorumlu
bakanına rağmen söylediklerinin tersi uygulamalarına devam ediyor.

Ülkemizde elektrik üretim alanında faaliyete geçtiği 2003 yılından beridir her yıl zarar ettiğini
beyan ederek 2010 yılı sonuna kadar yaklaşık 100 milyon TL zarar açıklayıp devlete tek
kuruş kurumlar vergisi vermeyen ve kötü işletmeciliği nedeniyle kendisine ait santrallerde sık
sık meydana gelen arızalar sonucu devreden çıkmaları neticesinde elektrik arzında sorunlar
yaşamamıza neden olan AKSA A.Ş. isimli özel firmaya, mevcut sözleşme ile verilene ek
olarak üreteceği elektrik için yeni alım garantisi verilmeye çalışılmaktadır. K.K.T.C. elektrik
santralleri kurulu gücünün yüzde 32’sine sahip olan ve mevcut alım garantili sözleşme
nedeniyle 2010 yılı itibarı ile tüketilen elektriğin yaklaşık yüzde 43’ünü karşılayan özel
sektöre ait santrallerde üretilerek KIB-TEK tarafından satın alınan elektrik fiyatlarının, KIB-
TEK’e ait ayni tip santrallerde üretilen elektrik fiyatlarından daha pahalı olmasına rağmen
mevcut sözleşmedekine ek alım garantisi verilmeye çalışılması anlaşılır gibi değildir.

Son zamanlarda Sosyal Sigortalar ve Sosyal Güvenlik Yasaları’nda yapılmaya çalışılan ve
emekçilerin kazanımlarını geriye götürecek değişiklikler için Avrupa Birliği ülkelerindeki
yasaları örnek gösteren ve yapılmak isteneni bir anlamda çağdaşlığın gereği olarak
toplumumuza sunmaya çalışan hükümet ve yetkilileri, Avrupa Birliği (AB)’nin dahi arz
güvenliğini olumsuz etkileyeceği ve fiyatları yükseltecek olması nedeniyle küçük ülkelerde
uygulanmasında sakınca gördüğü yöntemleri ki ülkemizdeki uygulama örneğinde de bu
durum ispatlanmış olmasına rağmen sürdürmekte ısrar etmektedir.

AKSA A.Ş. ile KIB-TEK arasında yapılmak istenen ve bu konuda KIB-TEK Yönetim
Kurulu’nca 3 Ekim 2011 tarihinde üretilen karara göre; halen yıllık 650 milyon kWh olan ve
2012 yılı Haziran ayında mevcut sözleşmeye göre 700 milyon kWh olacak olan elektrik alım
garantisi, 2012 yılı için ek 50 milyon kWh, 2013 yılı için ek 75 milyon kWh ve 2014 yılı için
ek 75 milyon kWh olmak üzere ve sözleşme hitam tarihi olan 2024 yılı Mart ayı sonuna kadar
toplam 200 milyon kWh olmak üzere ek alım garantisi verilecektir. Buna göre söz konusu
özel firmaya 2014 yılından itibaren verilen alım garanti miktarı 900 milyon kWh olacaktır.
KIB-Tek’in 2010 yılında faturalandırdığı enerji miktarı yaklaşık 900 milyon kWh’tir. Son iki
yıl içerisinde bu oran yaşanan ekonomik kriz nedeniyle neredeyse değişmemiştir. Ülkemizin
içinde bulunduğu koşullar nedeniyle de tüketimde ciddi bir talep artışı beklenmemektedir. Bu
durumda 2014 yılında faturalanabilecek elektrik enerjisi kadar üretim miktarının neredeyse tamamı yabancı bir özel firmaya verilmiş olacaktır. Bu uygulama üretimin neredeyse tamamının ÖZELLEŞTİRİLMESİ anlamını taşımaktadır.

AKSA A.Ş.’nin ek üretim amaçları için ülkemizde kurmayı taahhüt ettiği santraller,
Türkiye’nin Mardin şehrinden sökülüp getirilecek üç adet 11,25 MW (toplam 33 MW) 2001
model kullanılmış santrallerdir. Burada önemli bir diğer nokta ise, mevcut sözleşmeye göre
üretilen enerjinin bedeli söz konusu firmaya ödenirken diğer yandan ayrıca bu santraller
için de kira bedeli ödenmektedir. Halen yürürlükte olan sözleşmeye göre, 2003 – 2024
yılları arasında söz konusu firmaya yalnızca kira bedeli olarak ödenecek rakam 500 milyon
TL iken, yapılmak istenen ek sözleşme ile buna ilave 124 milyon TL daha halkımızdan
toplanan elektrik tarife ücretleri ile kira bedeli adı altında söz konusu firmaya sermaye
olarak aktarılmış olacaktır. Yapılmak istenen ek sözleşmeye göre kullanıldığı için eskimiş
ve yıpranmış olan toplam büyüklüğü 33 MW olan bu santraller için ödenecek kira bedeli
124 milyon TL iken ve bu santraller hiçbir zaman halkın malı olamazken, 2007 yılında KIB-
TEK’in yine tarifeler yolu ile halkımızdan topladığı paralar ile toplumun malı olacak şekilde
Teknecikte kurduğu 35 MW gücündeki yeni santraller için ödediği meblağ ise, 46 milyon
TL’dir.

Sonuç olarak AKSA A.Ş. isimli yabancı bir şirket, KKTC elektrik ihtiyacının tümüne
yakınını karşılayacak ve ürettiği de KIB-TEK tarafından satın alınmak zorunda
kalınacağından KIB-TEK tesisleri üretim dışı kalacak ve kendi öz varlıklarımız çürümeye terk
edilecek, üretimde özelleştirme bu yolla gerçekleştirilmiş olacağından, çalışanlar da kapının
önüne konmuş olacaktır. Halkımız ise, ödediği paralar ile sermaye sahibi yaptığı yabancı bir
tekelin dayatacağı yüksek elektrik tarifeleri ile karşı karşıya kalacaktır.

Kıbrıs Türk Halkı, kendi öz varlıkların bir bir elden çıkarılıyor. Yakın geçmişte KTHY’de
yaşananlar bugün KIB-TEK’te yaşatılmaya çalışılıyor. Hem de KIB-TEK’i koruyup
kollamakla yükümlü olan Yönetim Kurulu üyeleri kullanılarak.

Bu gidişe tüm kurumlarımızla, örgütlerimizle dur demeliyiz. Biz dur demeye kararlıyız. Bu
mücadeleyi sadece EL-SEN değil hep birlikte bu adada var olabilmek için vermeliyiz.

Tuluy KALYONCU
EL-SEN Yönetim Kurulu (a)
Başkan